İzmir

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir ili jeolojik olarak; 1. Zamana (Paleozoyik) ait metamorfik ve kırıntılı kayalar (Torbalı, Bayındır,Ödemiş, Kiraz, Beydağ, Tire, Selçuk ve Karaburun civarlarında), 2. Zamana (Mesozoyik) ait masif kalker, ofiyolitik kayaçlar ve flişler (Seferihisar, Kemalpaşa ve Karaburun civarlarında), 3. Zamana (Tersiyer) ait karbonatlı kayalar ile magmatik kayalardan (Torbalı, Kemalpaşa, Urla,Çeşme, Karaburun, Menemen, Foça, Dikili ile Kınık ve Bergama civarlarında) yapılıdır. Alüvyonlardan oluşan 4. Zaman (Kuaterner) arazileri ise tektonik oluklarda (graben alanları) daha yaşlı arazileri bir manto gibi kaplamış durumdadır (Bakırçay, Gediz ve Küçük Menderes graben alanlarında).

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Anadolu Yarımadası‘nın batısında, Ege kıyılarımızın tam ortasında yer alır ve il toprakları genel olarak doğu-batı doğrultulu birbirine paralel ve denize dik uzanan Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ırmaklarının aktığı vadi ve ovalardan oluşmaktadır. Başlıca yükseltiler, kuzeyde Madra Dağı, Yunt Dağı ve Yamanlar Dağı, orta kesimde Bozdağlar ve Nif Dağı, güneyde Karabelen Dağları ve Aydın Dağları‘dır. İl topraklarının yaklaşık olarak %60’ını dağlar, %22’sini ovalar ve %18’ini platolar kaplamaktadır.

Bakırçay, Gediz ve Küçük Menderes ovalarının yüksekliği 0-200 m arasında değişirken dağlar ve ovalar arsında yükseklik farkı 500-2000 m arasındadır.

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

İlin kuzey-güney doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık olarak 200 km, doğu-batı doğrultusundaki genişliği ise 180 km’dir. Alçak düzlükler ve dağlık bölgeler Ege Bölgesi‘nin karakteristik özelliklerindendir. Bölgede dağlar, doğudan batıya kıyı şeridine doğru birbirine paralel uzanır. Dağlar arsında doğudan batıya doğru akan Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ırmaklarının oluşturduğu alçak düzlükler ve vadiler yer alır. Verimli alüvyal toprak bölgenin büyük bir kısmını kaplar. Fakat Güney Ege kısımlarında dağlık alanlar daha baskındır. Yeraltı kaynakları açısından bölge oldukça zengindir (altın, linyit, krom, mermer gibi).

İlin en kuzeyinde Madra Dağları bulunur. 1250 metreyi aşan yüksekliğe sahip olan bu dağlar, kuzeyindeki BurhaniyeHavran Ovaları ile güneydeki Bergama Ovası arasında önemli bir yükselti meydana getirirler. Güneybatıya, Altınova ve Dikili‘ye doğru uzanan kolları, kıyı yakınlarına kadar ulaşır ve burada alçalarak kıyı düzlüklerine karışır. Madra Dağları‘nın güneybatı ucu, Bergama batısında Geyiklidağ adı ile anılır. Madra Dağları‘nın güneyinde Bakırçay Ovası yer alır. Ova, genel olarak Soma yakınlarından Çandarlı Körfezi‘ne kadar, kuzeydoğu – güneybatı doğrultusunda uzanır. Dumanlı Dağ‘ın güneyinde Gediz Irmağı‘nın yerleştiği çöküntü alanı bulunur. Menemen Ovası ve Gediz Delta Ovası adı verilen bu düzlük, ülkemizin en verimli düzlüklerinden birini oluşturmaktadır. Yamanlar Dağı üzerinde, tektonik kökenli çukurluğa Karagöl yerleşmiştir. İzmir Körfezi‘nin doğusundaki yamaçlardan inen ırmakların getirdiği alüvyonlar ile oluşmuş Bornova Ovası, onun doğusunda ise Kemalpaşa Ovası bulunur. Bornova Ovası ile Kemalpaşa Ovası arasında yüksekliği 250 metreye kadar çıkan Belkahve Geçidi yer alır.

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Körfezi ve Kemalpaşa Ovası‘nın kapladığı çöküntü alanının güneyinde, doğu – batı doğrultusunda uzanan yüksek ve dağlık bir alan ortaya çıkar. Bu dağlara genel olarak Bozdağlar adı verilir. Bozdağlar, doğuda Sarıgöl‘ün güneyinden başlar ve Kemalpaşa güneydoğusundaki Karabel Geçidi‘ne kadar uzanır. Bozdağlar en yüksek noktaya (2159 m.) Birgi‘nin kuzeyinde ulaşır. İzmir Körfezi‘nin doğusunda yüksekliği 1500 metreye kadar çıkan Kemalpaşa Dağları heybetli bir görünüm meydana getirir. Bozdağlar‘ın güneyinde Küçük Menderes Ovası yer alır.

İzmir kentinin batısında Çatalkaya (Kızıldağ) yükseltilerinde yamaçlar çok dik, vadiler derin ve dardır. Çatalkaya‘dan batıya doğru yükseklikler gittikçe alçalır. Urla‘dan Çeşme‘ye kadar olan yerlerde 500 metreyi geçen tepelere az rastlanır.

İzmir Yüzey Şekilleri

İzmir Yüzey Şekilleri

Karaburun Yarımadası‘nda bu sıradağlara dikey durumda olan ve kuzeyden güneye doğru uzanan dağlar bulunur. Bu dağların en yüksek olanı, Karaburun ilçe merkezinin güneyinde 1218 metreye kadar çıkan Akdağdır. İzmir ilinin güney sınırı üzerinde Aydın Dağları uzanır. Bunlar Bozdağlar kadar yüksek değildir. En yüksek yeri Cevizli Dağı‘nda 1646 metreye ulaşır. Aydın Dağları‘nın Küçük Menderes Ovası‘na bakan kuzey yamaçları ise oldukça diktir.

Yorum Yapın